SONDER is de volgende productie van NTGent, geregisseerd door Yves Degryse, met première in februari 2027. De voorstelling onderzoekt met technologie wat er met iemand gebeurt nadat die er niet meer is. Op het podium spreekt Alva Ishii, digitaal huisartiest van NTGent, met een West-Vlaamse stem.
Er bestaan geen taalmodellen voor West-Vlaams. Daarom bouwt northstar de stem: een systeem dat Nederlands beluistert, antwoordt zoals een mens dat zou doen en het antwoord in dialect uitspreekt.
Waarom dit ertoe doet
De meeste spraaktechnologie is gemaakt voor grote talen. Dialecten zoals West-Vlaams blijven buiten beeld. SONDER toont dat we hier kleine, lokale spraakmodellen kunnen bouwen die op lokale hardware draaien en goed genoeg zijn voor een theaterpodium.
Het is ook een voorstelling over herinnering en verlies. Daarom moet de stem eerlijk zijn. Het systeem is gemaakt om aan te geven wanneer het iets niet weet, in plaats van antwoorden te verzinnen.
Wat volgt
Het eerste prototype ontstond tijdens een residentie in Wintercircus in februari. Sindsdien namen we stemmen op in West-Vlaanderen en trainden we onze eigen spraakmodellen. De stem komt in de buurt; het dialect is nog niet helemaal juist, want West-Vlaams verschilt van dorp tot dorp en er zijn weinig opnames van.
In de maanden voor de première verzamelen we de juiste spraak en testen we die met moedertaalsprekers. Elke week werken we eraan met Yves Degryse en Marieke Cardinaels van NTGent en met Joni De Borger, die Alva ontwikkelt.